UPSC New Rules: UPSC એ Civil Services Examination (CSE) 2026 માટે સત્તાવાર નોટિફિકેશન જાહેર કર્યું છે. આ નોટિફિકેશન સાથે જ પ્રયાસો (Attempts) અને પાત્રતા સંબંધિત નિયમોમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો લાવવામાં આવ્યા છે, જેના કારણે IAS, IPS અને IFSની તૈયારી કરતા ઉમેદવારો માટે નિયમો વધુ સ્પષ્ટ અને કડક બન્યા છે.
પસંદગી પછી ફરી પરીક્ષા આપવાની સ્વતંત્રતા પર પ્રતિબંધ
નવા નિયમો મુજબ, એક વખત પસંદગી થયા બાદ વારંવાર ફરી સિવિલ સર્વિસીસ પરીક્ષા આપવાની છૂટ હવે ઉપલબ્ધ રહેશે નહીં. ખાસ કરીને સેવા દરમિયાન બેઠા રહીને ફરી પરીક્ષા આપવા પર સ્પષ્ટ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. જોકે IAS અને IFS માટેના કેટલાક જૂના નિયમો યથાવત રાખવામાં આવ્યા છે, જેથી આ સેવાઓમાં પહેલેથી ચાલતી પ્રક્રિયામાં અચાનક મોટો ફેરફાર ન થાય.
પ્રદર્શન સુધારવાની એકમાત્ર તક
નવા નિયમોમાં એક મહત્વપૂર્ણ જોગવાઈ ઉમેરવામાં આવી છે. જો કોઈ ઉમેદવાર CSE 2026માં IPS માટે પસંદ થાય છે, તો તેને CSE 2027માં માત્ર એક જ વખત “પ્રદર્શન સુધારણા” (Rank Improvement) માટે પરીક્ષા આપવાની તક મળશે.
આ પછી જો ઉમેદવાર ફરી પરીક્ષા આપવા માંગે, તો તેને પોતાની સેવામાંથી રાજીનામું આપવું ફરજિયાત રહેશે.
પહેલેથી પસંદ થયેલા IPS અધિકારીઓ માટે કડક નિયમ
જે ઉમેદવારો પહેલેથી જ IPSમાં પસંદ કે નિયુક્ત થઈ ચૂક્યા છે, તેઓ CSE 2026થી શરૂ થતી પરીક્ષાઓમાં IPS માટે ફરીથી હાજર રહી શકશે નહીં. એટલે કે અગાઉની પસંદગી બાદ હવે નવી CSE દ્વારા IPS રેન્ક સુધારવાની તક બંધ કરી દેવામાં આવી છે.
IAS/IFS બન્યા પછી મુખ્ય પરીક્ષા પર પ્રતિબંધ
જો કોઈ ઉમેદવાર પ્રિલિમ્સ બાદ પરંતુ મુખ્ય પરીક્ષા પહેલા IAS અથવા IFS તરીકે પસંદ થાય છે, તો તેમને મુખ્ય પરીક્ષા (Mains) લખવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. આ નિયમથી એક જ સમયે બે અલગ અલગ સેવાઓ માટે પ્રયાસ કરવાની પ્રવૃત્તિ પર રોક લાગશે.
ગ્રુપ A અથવા IPS મેળવનાર ઉમેદવારો માટે નિયમ
જો કોઈ ઉમેદવાર CSE 2026માં ગ્રુપ A અથવા IPSનું સ્થાન મેળવે છે, તો તેને CSE 2027માં માત્ર એક જ વખત રેન્ક સુધારવાની તક મળશે. આ તક પણ ત્યારે જ મળશે જ્યારે ઉમેદવારને તાલીમમાંથી એક વખતની મુક્તિ (Exemption) આપવામાં આવશે.
તાલીમમાંથી મુક્તિ અંગે સ્પષ્ટતા
આ મુક્તિ ફક્ત Foundation Course સુધી જ મર્યાદિત રહેશે. જો ઉમેદવાર તાલીમમાં હાજર નહીં રહે અથવા તેમને મુક્તિ મંજૂર નહીં થાય, તો CSE 2026 અને CSE 2027 બંને હેઠળ ફાળવાયેલી સેવા આપમેળે રદ થઈ જશે.
આગળની પરીક્ષાઓ માટે રાજીનામું ફરજિયાત
જો CSE 2026માં પસંદ થયેલા ઉમેદવારો CSE 2027માં હાજર રહેવા માંગે, તો તેમને સત્તાવાર પરવાનગી લેવી પડશે.
જ્યારે CSE 2028 અથવા ત્યારબાદની પરીક્ષાઓમાં હાજર રહેવા માટે ઉમેદવારને પોતાની સેવામાંથી રાજીનામું આપવું ફરજિયાત રહેશે.
Conclusion: UPSC દ્વારા જાહેર કરાયેલા Civil Services Examination 2026 ના નવા નિયમો સ્પષ્ટ રીતે દર્શાવે છે કે હવે સેવા દરમિયાન વારંવાર પરીક્ષા આપવાની છૂટ આપવામાં નહીં આવે. પસંદગી પછી ઉમેદવારોને ફક્ત મર્યાદિત અને નિયંત્રિત રીતે જ પ્રદર્શન સુધારવાની તક મળશે. આ ફેરફારોનો ઉદ્દેશ પ્રશાસનિક સ્થિરતા જાળવવો અને સિવિલ સર્વિસમાં ગંભીરતા વધારવાનો છે. IAS, IPS અને IFS માટે તૈયારી કરતા ઉમેદવારો માટે હવે યોગ્ય યોજના, સ્પષ્ટ લક્ષ્ય અને સમયસર નિર્ણય લેવો વધુ મહત્વપૂર્ણ બની ગયો છે.
Disclaimer: આ લેખ UPSC દ્વારા જાહેર કરાયેલ Civil Services Examination 2026 ના નોટિફિકેશન અને ઉપલબ્ધ સત્તાવાર માહિતીના આધારે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. નિયમો, છૂટછાટો અથવા અમલ પ્રક્રિયામાં UPSC દ્વારા સમયાંતરે ફેરફાર થઈ શકે છે. ઉમેદવારોને સલાહ આપવામાં આવે છે કે કોઈપણ નિર્ણય લેતા પહેલા UPSCની અધિકૃત સૂચના અને નોટિફિકેશન જરૂર વાંચે.
