ગુજરાતમાં આર્થિક રીતે નબળા વર્ગના પરિવારો માટે લગ્ન ખર્ચ હંમેશા મોટી ચિંતા રહ્યો છે. વધતા ખર્ચ, સામાજિક દબાણ અને વ્યવસ્થાની જવાબદારી વચ્ચે ઘણા પરિવારો પર આર્થિક બોજ વધી જાય છે. આવી સ્થિતિમાં રાજ્ય સરકાર દ્વારા ચલાવવામાં આવતી સાત ફેરા સમૂહલગ્ન યોજના 2026માં ફરી ચર્ચામાં આવી છે. આ યોજના હેઠળ નવદંપતીઓને ₹12,000 સુધીની સહાય આપવામાં આવે છે, જે સીધી તેમના બેંક ખાતામાં જમા થાય છે. 2026માં કેટલીક નવી શરતો અને પ્રક્રિયા સુધારા ઉમેરાયા છે, જેથી લાભાર્થીઓને વધુ પારદર્શક અને ઝડપી સહાય મળી શકે.
જો તમારા પરિવારમાં લગ્ન નક્કી થયા હોય અથવા તમે સમૂહલગ્નમાં ભાગ લેવાનું વિચારી રહ્યા હોવ તો આ સંપૂર્ણ માહિતી વાંચવી અત્યંત જરૂરી છે.
સાત ફેરા સમૂહલગ્ન યોજના શું છે
આ યોજના રાજ્ય સરકાર દ્વારા સામાજિક ન્યાય અને કલ્યાણ વિભાગ મારફતે અમલમાં મુકાય છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના પરિવારોને સમૂહલગ્ન દ્વારા સરળ અને સસ્તી રીતે લગ્ન કરવાની તક આપવાનો છે. સમૂહલગ્ન કાર્યક્રમમાં એકસાથે ઘણા દંપતિઓના લગ્ન થાય છે, જેના કારણે ખર્ચ ઓછો થાય છે અને સરકાર તરફથી નાણાકીય સહાય પણ મળે છે.
2026માં સહાય રકમ ₹12,000 નક્કી કરવામાં આવી છે, જે ખાસ કરીને વર અને કન્યાના પ્રારંભિક ઘરગથ્થુ ખર્ચ માટે મદદરૂપ થાય છે.
₹12,000 ની સહાય કેવી રીતે મળશે
યોજનાના નિયમ મુજબ સમૂહલગ્નમાં નોંધાયેલ દંપતિને કાર્યક્રમ પૂર્ણ થયા પછી સહાય રકમ DBT પદ્ધતિ દ્વારા સીધી બેંક ખાતામાં જમા કરવામાં આવે છે. 2026માં આધાર આધારિત ચકાસણી વધુ કડક બનાવવામાં આવી છે, જેથી ફક્ત પાત્ર લાભાર્થીને જ સહાય મળે.
સહાય મેળવવા માટે લગ્ન સમૂહલગ્ન કાર્યક્રમ હેઠળ નોંધાયેલા હોવા જરૂરી છે. ખાનગી અથવા વ્યક્તિગત રીતે કરવામાં આવેલા લગ્ન માટે આ સહાય લાગુ પડતી નથી.
2026માં લાગુ થયેલા નવા નિયમો
આ વર્ષે અરજી પ્રક્રિયામાં કેટલાક મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. વર અને કન્યાની ઉંમર કાયદેસર હોવી ફરજિયાત છે. કન્યાની ન્યૂનતમ ઉંમર 18 વર્ષ અને વરની 21 વર્ષ હોવી જરૂરી છે. જન્મ તારીખના પુરાવા તરીકે શાળા પ્રમાણપત્ર અથવા જન્મ નોંધણી પ્રમાણપત્ર રજૂ કરવું પડે છે.
બંને પક્ષે આધાર કાર્ડ અને બેંક ખાતું ફરજિયાત લિંક કરેલું હોવું જોઈએ. જો કોઈ દંપતિ અગાઉ અન્ય સમાન યોજના હેઠળ સહાય લઈ ચૂક્યા હોય તો તેમને ફરીથી આ યોજનાનો લાભ આપવામાં આવશે નહીં.
કોણ પાત્ર ગણાશે
આ યોજના ખાસ કરીને આર્થિક રીતે નબળા વર્ગ, અનુસૂચિત જાતિ, અનુસૂચિત જનજાતિ અને અન્ય પછાત વર્ગના પરિવારો માટે પ્રાથમિકતા આપે છે. આવક મર્યાદા સરકાર દ્વારા નક્કી કરેલી સીમા હેઠળ હોવી જોઈએ. ગ્રામ્ય અને શહેરી વિસ્તાર માટે આવક મર્યાદા અલગ હોઈ શકે છે.
સમૂહલગ્નમાં ભાગ લેતા દંપતિઓને સત્તાવાર રીતે નોંધણી કરાવવી આવશ્યક છે. નોંધણી વગર સહાય માટે પાત્રતા માન્ય નહીં ગણાય.
અરજી કરવાની પ્રક્રિયા શું છે
અરજી કરવા માટે સંબંધિત જિલ્લા કચેરી અથવા સમાજ કલ્યાણ વિભાગનો સંપર્ક કરવો પડે છે. ઘણી જગ્યાએ ઓનલાઇન પ્રી-રજીસ્ટ્રેશન સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ છે. નોંધણી સમયે જરૂરી દસ્તાવેજો રજૂ કરીને ફોર્મ ભરવું પડે છે.
કાર્યક્રમ પૂર્ણ થયા પછી અધિકારીઓ દ્વારા ચકાસણી થાય છે અને પાત્રતા પુષ્ટિ થયા બાદ સહાય રકમ ટ્રાન્સફર થાય છે. 2026માં SMS અને મોબાઇલ નોટિફિકેશન દ્વારા સ્ટેટસ અપડેટ આપવાની વ્યવસ્થા પણ કરવામાં આવી છે.
જરૂરી દસ્તાવેજોની યાદી
- આધાર કાર્ડ
- ઉંમરનો પુરાવો
- આવકનો દાખલો
- બેંક ખાતાની વિગતો
- પાસપોર્ટ સાઇઝ ફોટોગ્રાફ
- સમૂહલગ્ન નોંધણી પ્રમાણપત્ર
દસ્તાવેજોની અપૂર્ણતા અરજી રદ થવાનું મુખ્ય કારણ બની શકે છે, તેથી તમામ કાગળો સમયસર તૈયાર રાખવા જરૂરી છે.
યોજનાનો સામાજિક અને આર્થિક લાભ
સાત ફેરા સમૂહલગ્ન યોજના માત્ર નાણાકીય સહાય પૂરતી મર્યાદિત નથી. તે સામાજિક રીતે સરળ અને સન્માનજનક રીતે લગ્ન કરવાની તક આપે છે. સમૂહલગ્નમાં ખર્ચ ઓછો થાય છે અને સામાજિક એકતા પણ વધે છે.
₹12,000 ની સહાય ભલે મોટી રકમ ન લાગે, પરંતુ ગરીબ પરિવારો માટે તે લગ્ન પછીના પ્રારંભિક ખર્ચમાં મહત્વપૂર્ણ સહાય બની શકે છે. ઘણા જિલ્લાઓમાં આ યોજના લોકપ્રિય બની રહી છે અને દર વર્ષે હજારો દંપતિ તેનો લાભ લઈ રહ્યા છે.
સમયસર નોંધણી કેમ જરૂરી છે
દરેક વર્ષ સમૂહલગ્ન કાર્યક્રમ માટે મર્યાદિત સીટો હોય છે. સમયસર નોંધણી ન કરવાથી તક ચૂકી શકાય છે. 2026માં વધુ પારદર્શિતા અને ડિજિટલ ચકાસણીના કારણે પ્રક્રિયા ઝડપી બની છે, પરંતુ નિયમો વધુ કડક બનાવવામાં આવ્યા છે.
લાભાર્થીઓએ અધિકૃત માહિતી મેળવીને જ અરજી કરવી જોઈએ, જેથી કોઈ પણ પ્રકારની ગેરસમજથી બચી શકાય.
Conclusion
સાત ફેરા સમૂહલગ્ન યોજના 2026 ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના પરિવારો માટે મોટી રાહતરૂપ બની શકે છે. ₹12,000 ની સહાય અને પારદર્શક DBT સિસ્ટમ દ્વારા નવદંપતિને આર્થિક આધાર મળે છે. નવા નિયમો સમજવી અને સમયસર નોંધણી કરવી સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે, જેથી સહાય મેળવવામાં કોઈ અડચણ ન આવે.
Disclaimer: યોજનાની સહાય રકમ અને પાત્રતા માપદંડ સરકારના તાજા જાહેરનામા મુજબ બદલાઈ શકે છે. અરજી કરતા પહેલા સત્તાવાર વિભાગમાં માહિતી ચકાસવી જરૂરી છે.
