ઘણા લોકો ટેક્સ પ્લાનિંગ, સ્ટેમ્પ ડ્યુટી બચત અથવા પરિવારિક સુરક્ષા માટે પત્નીના નામે જમીન અથવા પ્રોપર્ટી ખરીદે છે. પરંતુ Land Registration Rule 2026 અંગે તાજેતરમાં થયેલા ફેરફારોની ચર્ચાએ ખરીદદારોમાં ચિંતા ઉભી કરી છે. શું ખરેખર નિયમોમાં બદલાવ થયો છે? શું હવે પત્નીના નામે જમીન ખરીદતા પહેલા ખાસ શરતો પૂર્ણ કરવી પડશે? અહીં જાણો સંપૂર્ણ માહિતી સરળ ભાષામાં.
Land Registration Rule 2026માં શું બદલાયું?
નવી નોંધણી પ્રક્રિયા હેઠળ દસ્તાવેજ ચકાસણી અને KYC વધુ કડક બનાવવામાં આવી છે. આધાર, PAN અને બેંક વિગતો વચ્ચે સમન્વય જરૂરી બનાવવામાં આવ્યો છે. જો પ્રોપર્ટી પત્નીના નામે લેવામાં આવે, તો તેની આવકના સ્ત્રોત અને નાણાંની પારદર્શિતા અંગે વધારાની તપાસ થઈ શકે છે.
કેટલાક રાજ્યોમાં સ્ટેમ્પ ડ્યુટીમાં મહિલાઓને મળતી છૂટ યથાવત રાખવામાં આવી છે, પરંતુ દસ્તાવેજીકરણ વધુ સખત બનાવવામાં આવ્યું છે.
પત્નીના નામે જમીન લેવાના ફાયદા શું છે?
ઘણા રાજ્યોમાં મહિલાઓના નામે પ્રોપર્ટી ખરીદવામાં સ્ટેમ્પ ડ્યુટીમાં રાહત મળે છે. આથી નોંધણી ખર્ચ ઓછો થઈ શકે છે. ઉપરાંત પરિવારિક સુરક્ષા અને સંપત્તિનું વિતરણ સરળ બને છે.
ટેક્સ પ્લાનિંગ માટે પણ કેટલાક કિસ્સામાં પત્નીના નામે સંપત્તિ રાખવી લાભદાયક ગણાય છે, પરંતુ તે માટે આવક અને નાણાંની કાનૂની પારદર્શિતા જરૂરી છે.
નવા નિયમો હેઠળ શું ધ્યાનમાં રાખવું?
પ્રોપર્ટી ખરીદતા પહેલા પત્નીના PAN અને આધાર લિંક હોવું જરૂરી છે. બેંક ટ્રાન્ઝેક્શન પારદર્શક હોવા જોઈએ. રોકડ વ્યવહાર પર ખાસ નજર રાખવામાં આવે છે.
જો નાણાં પતિ દ્વારા આપવામાં આવ્યા હોય, તો ગિફ્ટ ડીડ અથવા યોગ્ય કાનૂની દસ્તાવેજ બનાવવો સલાહભર્યો છે. આવું ન કરવાથી ભવિષ્યમાં ટેક્સ અથવા કાનૂની સમસ્યા ઊભી થઈ શકે છે.
ટેક્સ સંબંધિત મુદ્દા
જો સંપત્તિમાંથી ભાડા આવક થાય, તો તે પત્નીની આવક ગણાશે. જોકે કેટલીક પરિસ્થિતિમાં ક્લબિંગ પ્રાવધાન લાગુ પડી શકે છે, જેમાં આવક પતિની આવક સાથે જોડાઈ શકે છે. તેથી ટેક્સ સલાહકારની સલાહ લેવી યોગ્ય છે.
Capital Gains ટેક્સ અને અન્ય ચાર્જીસ પણ માલિકીના નામ પર આધારિત રહેશે.
દસ્તાવેજીકરણ વધુ કડક કેમ?
સરકાર પ્રોપર્ટી ટ્રાન્ઝેક્શન વધુ પારદર્શક બનાવવા ઈચ્છે છે. કાળા નાણાં અને બિનકાનૂની વ્યવહારો અટકાવવા KYC અને રજિસ્ટ્રેશન પ્રક્રિયા મજબૂત બનાવવામાં આવી છે.
આથી સાચા દસ્તાવેજ અને કાનૂની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવી વધુ જરૂરી બની છે.
રાજ્યવાર નિયમોમાં ફરક હોઈ શકે
Land Registration Rule 2026ના અમલમાં રાજ્યવાર થોડો ફેરફાર હોઈ શકે છે. કેટલાક રાજ્યોમાં મહિલાઓને વધારાની રાહત મળે છે, જ્યારે કેટલાક રાજ્યોમાં દસ્તાવેજ ચકાસણી વધુ સખત છે.
પ્રોપર્ટી ખરીદતા પહેલા સંબંધિત રાજ્યના સબ-રજિસ્ટ્રાર કચેરી અથવા સત્તાવાર પોર્ટલ પરથી માહિતી મેળવવી જરૂરી છે.
Conclusion
પત્નીના નામે જમીન લેવું ફાયદાકારક બની શકે છે, પરંતુ Land Registration Rule 2026 હેઠળ દસ્તાવેજીકરણ અને KYC પ્રક્રિયા વધુ કડક થઈ છે. ખરીદી કરતા પહેલા તમામ કાનૂની અને ટેક્સ સંબંધિત મુદ્દાઓ સમજી લેવું જરૂરી છે. સત્તાવાર માહિતી અને કાનૂની સલાહ સાથે આગળ વધવું શ્રેષ્ઠ છે.
Disclaimer: આ લેખ સામાન્ય માહિતી માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. પ્રોપર્ટી ખરીદી અને નોંધણી સંબંધિત અંતિમ નિયમો માટે સંબંધિત રાજ્યની સત્તાવાર જાહેરાત અથવા કાનૂની સલાહ લેવી જરૂરી છે.
