અતિવૃષ્ટિ, અનાવૃષ્ટિ, પૂર, વાવાઝોડું અથવા જીવાતના કારણે પાકને થયેલું નુકસાન ખેડૂતો માટે મોટો આર્થિક આઘાત સાબિત થાય છે. આવા સંજોગોમાં ખેડૂતોને તાત્કાલિક સહાય મળે તે માટે સરકાર દ્વારા Krushi Rahat Package અંતર્ગત પાક નુકસાની સહાય યોજના અમલમાં મૂકવામાં આવી છે. વર્ષ 2026માં આ યોજના હેઠળ પાત્ર ખેડૂતોને ₹22,000 પ્રતિ હેક્ટર સુધીની સહાય આપવામાં આવી રહી છે અને તેની અરજી પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ચૂકી છે.
આ સહાય સીધી ખેડૂતના બેંક ખાતામાં DBT પદ્ધતિથી જમા કરવામાં આવે છે, જેથી પારદર્શકતા જળવાઈ રહે અને વિલંબ ટળે.
Krushi Rahat Package શું છે
Krushi Rahat Package એ કુદરતી આફતોના કારણે પાકને થયેલા નુકસાનની ભરપાઈ માટે રચાયેલ સરકારી સહાય પેકેજ છે. આ પેકેજ હેઠળ નુકસાનના પ્રકાર અને પ્રમાણ મુજબ પ્રતિ હેક્ટર નક્કી સહાય આપવામાં આવે છે. 2026માં ગંભીર પાક નુકસાન માટે મહત્તમ ₹22,000 પ્રતિ હેક્ટર સુધી સહાય નક્કી કરવામાં આવી છે.
આ યોજનાનો હેતુ ખેડૂતોને તાત્કાલિક આર્થિક રાહત આપવાનો અને આગામી પાક માટે તેમને ફરી ઉભા થવામાં મદદ કરવાનો છે.
₹22,000 પ્રતિ હેક્ટર સહાય કોને મળશે
આ સહાય તેમને મળશે જેમના પાકને કુદરતી આફતના કારણે નોંધપાત્ર નુકસાન થયું હોય. સામાન્ય રીતે 33 ટકા કે તેથી વધુ નુકસાન થયેલ ખેતરો પાત્ર ગણાય છે. નાના, સીમાંત અને મધ્યમ તમામ ખેડૂતો આ યોજનામાં અરજી કરી શકે છે, જો તેઓ પાત્રતા માપદંડ પૂર્ણ કરે.
કેટલાક કેસમાં ભાડે ખેતી કરનાર ખેડૂતોને પણ સ્થાનિક નિયમો મુજબ લાભ મળી શકે છે.
પાક નુકસાની સહાય માટે પાત્રતા
અરજદાર ખેડૂત રાજ્યનો નોંધાયેલ ખેડૂત હોવો જરૂરી છે. જમીન અથવા પાકની વિગતો સરકારી રેકોર્ડમાં નોંધાયેલી હોવી જોઈએ. ખેડૂત પાસે આધાર કાર્ડ અને આધાર સાથે લિંક થયેલું બેંક ખાતું હોવું ફરજિયાત છે. પાકનું નુકસાન સરકારી સર્વેમાં નોંધાયેલું હોવું પણ જરૂરી છે.
પાક નુકસાની સહાય માટે જરૂરી દસ્તાવેજો
અરજી કરતી વખતે ખેડૂતને આધાર કાર્ડ, 7/12 ઉતારો અથવા જમીન દસ્તાવેજ, પાક વાવણીની વિગતો, બેંક પાસબુક અને મોબાઇલ નંબર જરૂરી થાય છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં પંચનામું અથવા સર્વે રિપોર્ટ પણ માંગવામાં આવી શકે છે.
પાક નુકસાની સહાય માટે અરજી કરવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ પ્રક્રિયા
સૌ પ્રથમ ખેડૂતે રાજ્ય સરકારના નિર્ધારિત કૃષિ અથવા રાહત પોર્ટલ પર જઈને લોગિન કરવું પડે છે અથવા નજીકના કોમન સર્વિસ સેન્ટર પર જઈને અરજી કરાવી શકાય છે.
લોગિન કર્યા બાદ પાક નુકસાની સહાય અથવા Krushi Rahat Package વિકલ્પ પસંદ કરો. ત્યારબાદ જિલ્લો, તાલુકો, ગામ અને ખાતા નંબર જેવી વિગતો દાખલ કરો.
પછી પાકનો પ્રકાર, વાવણી વિસ્તાર અને થયેલા નુકસાનની માહિતી સાચી રીતે ભરો. જરૂરી દસ્તાવેજો સ્કેન કરીને અપલોડ કરો અને અરજી સબમિટ કરો.
અરજી સફળતાપૂર્વક સબમિટ થયા બાદ તમને અરજી નંબર મળશે, જેના દ્વારા તમે સ્ટેટસ ટ્રેક કરી શકશો.
અરજી બાદ ચકાસણી કેવી રીતે થાય છે
અરજી પછી કૃષિ વિભાગ અથવા સ્થાનિક અધિકારીઓ દ્વારા ખેતરની ચકાસણી કરવામાં આવે છે. સર્વે રિપોર્ટના આધારે નુકસાનનું પ્રમાણ નક્કી થાય છે. ચકાસણી પૂર્ણ થયા બાદ પાત્ર ખેડૂતોની યાદી તૈયાર થાય છે અને સહાય મંજૂર કરવામાં આવે છે.
સહાયની રકમ ક્યારે અને કેવી રીતે મળે છે
મંજૂરી મળ્યા બાદ સહાયની રકમ સીધી ખેડૂતના બેંક ખાતામાં જમા કરવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે આ પ્રક્રિયા થોડા અઠવાડિયામાં પૂર્ણ થાય છે, પરંતુ વિસ્તાર અને કેસ મુજબ સમય બદલાઈ શકે છે.
Krushi Rahat Package કેમ મહત્વપૂર્ણ છે
કુદરતી આફતો ખેડૂતોના નિયંત્રણ બહાર હોય છે. આવી સ્થિતિમાં Krushi Rahat Package ખેડૂતોને આર્થિક રીતે તૂટતા અટકાવે છે. મળતી સહાયથી ખેડૂત આગામી પાક માટે બીજ, ખાતર અને અન્ય જરૂરી ખર્ચ પૂરો કરી શકે છે.
Conclusion
પાક નુકસાની સહાય યોજના 2026 ખેડૂતો માટે મોટી રાહત બની છે. ₹22,000 પ્રતિ હેક્ટર સુધીની સહાયથી કુદરતી આફતથી થયેલા નુકસાનની આંશિક ભરપાઈ શક્ય બને છે. જો તમારા પાકને નુકસાન થયું હોય તો સમયસર અરજી કરીને Krushi Rahat Package નો લાભ અવશ્ય લો.
Disclaimer: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી સામાન્ય જાણકારી માટે છે. સહાયની રકમ, પાત્રતા અને અરજી પ્રક્રિયા રાજ્ય તથા પરિસ્થિતિ અનુસાર બદલાઈ શકે છે.