Bank Locker Theft Rules: બેંક લોકરનો ઉપયોગ લોકો કિંમતી દાગીના, દસ્તાવેજો અને મહત્વપૂર્ણ સામાન સુરક્ષિત રાખવા માટે કરે છે. પરંતુ જો બેંક લોકરમાં ચોરી, આગ અથવા અન્ય ઘટના થાય તો વળતર કેટલું મળે? આ પ્રશ્ન ઘણા ખાતાધારકોને સતાવે છે. લોકર સંબંધિત નિયમો સ્પષ્ટ રીતે નક્કી કરવામાં આવ્યા છે અને ગ્રાહક હિતને ધ્યાનમાં રાખીને માર્ગદર્શિકા જાહેર કરવામાં આવી છે.
ભારતમાં લોકર સેવા સંબંધિત નિયમો Reserve Bank of India દ્વારા જાહેર કરવામાં આવ્યા છે અને તમામ બેંકો માટે તેનું પાલન કરવું ફરજિયાત છે.
બેંક લોકર ચોરી અથવા નુકસાન થાય તો વળતર કેટલું મળે તેની વિગતવાર સમજૂતી
RBIની સુધારેલી માર્ગદર્શિકા મુજબ, જો બેંકની બેદરકારીને કારણે લોકરમાંથી સામાન ગુમ થાય, ચોરી થાય અથવા આગ જેવી ઘટના બને, તો બેંકને વળતર આપવું ફરજિયાત બને છે. સામાન્ય રીતે વળતર રકમ લોકર માટેના વાર્ષિક ભાડાના 100 ગણાં સુધી મર્યાદિત રાખવામાં આવી છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો લોકરનું વાર્ષિક ભાડું ₹5,000 હોય, તો મહત્તમ વળતર ₹5 લાખ સુધી મળી શકે છે. જોકે આ વળતર બેંકની બેદરકારી સાબિત થાય ત્યારે જ લાગુ પડે છે. કુદરતી આફત અથવા ગ્રાહકની પોતાની બેદરકારી માટે બેંક જવાબદાર ન હોઈ શકે.
બેંકની જવાબદારી અને ગ્રાહકની ફરજ
બેંકે લોકર સુરક્ષા, CCTV અને પ્રવેશ નિયંત્રણ જેવી વ્યવસ્થા જાળવવી જરૂરી છે. ગ્રાહકે લોકરમાં રાખેલા સામાનની સૂચિ અને પુરાવા રાખવા જોઈએ, કારણ કે લોકરમાં શું રાખ્યું છે તેની વિગતો બેંક પાસે સામાન્ય રીતે ઉપલબ્ધ નથી. લોકર કરાર પર સહી કરતા પહેલા તેની શરતો વાંચવી જરૂરી છે.
ચોરી થાય તો શું કરવું
જો લોકર સંબંધિત ઘટના બને, તો તરત જ બેંકને લેખિતમાં જાણ કરવી. FIR નોંધાવવી અને બેંકની આંતરિક તપાસમાં સહકાર આપવો. જો વળતર અંગે વિવાદ થાય, તો બેંકિંગ ઓમ્બુડ્સમેન પાસે ફરિયાદ કરી શકાય છે.
Conclusion: બેંક લોકરમાં ચોરી અથવા નુકસાન થાય તો RBI માર્ગદર્શિકા મુજબ બેંકને મર્યાદિત વળતર આપવું પડે છે, ખાસ કરીને બેંકની બેદરકારી સાબિત થાય ત્યારે. ગ્રાહકોએ લોકર કરારની શરતો સમજીને જરૂરી સાવચેતી રાખવી જોઈએ. કિંમતી વસ્તુઓ માટે અલગથી ઇન્શ્યોરન્સ લેવું પણ વિચારવા યોગ્ય છે.
Disclaimer: આ લેખ સામાન્ય માહિતી માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. લોકર વળતર અને જવાબદારી સંબંધિત અંતિમ નિર્ણય Reserve Bank of India ની સત્તાવાર માર્ગદર્શિકા અને બેંકના કરાર મુજબ જ માન્ય રહેશે. લેખક કોઈપણ પ્રકારની આર્થિક નુકસાન અથવા કાનૂની વિવાદ માટે જવાબદાર રહેશે નહીં.
