દેશમાં જન્મ પ્રમાણપત્ર સંબંધિત એક મોટો અને ઐતિહાસિક નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. હવે જન્મના દાખલામાં માત્ર પિતાનું નામ જ નહીં, પરંતુ માતાનું નામ પણ સત્તાવાર રીતે નોંધાવી શકાશે. આ નિર્ણય મહિલાઓના અધિકારો અને સમાનતાના દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું ગણાઈ રહ્યો છે. ખાસ કરીને સિંગલ માતા, તલાકશુદા મહિલાઓ અને વિશેષ પરિસ્થિતિઓમાં રહેલા પરિવારો માટે આ ફેરફાર મોટી રાહત બની શકે છે.
જન્મ પ્રમાણપત્ર બાળકની ઓળખ માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજોમાંનું એક છે. શાળા પ્રવેશ, સરકારી યોજનાઓ, પાસપોર્ટ અને અન્ય કાનૂની પ્રક્રિયાઓમાં તેનો ઉપયોગ થાય છે. આવા દસ્તાવેજમાં માતાનું નામ નોંધાવવાની મંજૂરી સમાજમાં સમાન અધિકારની દિશામાં આગળ વધતું પગલું છે.
સરકારનો નિર્ણય શું કહે છે?
નવા નિયમ મુજબ હવે જન્મ નોંધણી વખતે માતાનું નામ સ્પષ્ટ રીતે દાખલ કરી શકાય છે. અગાઉ કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં ફક્ત પિતાનું નામ જરૂરી માનવામાં આવતું હતું, જેના કારણે અનેક મહિલાઓ અને બાળકોને મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડતો હતો.
આ ફેરફારથી હવે માતા પોતાના બાળકના જન્મ પ્રમાણપત્રમાં પોતાની ઓળખ સત્તાવાર રીતે નોંધાવી શકે છે. આ નિર્ણય ખાસ કરીને સિંગલ પેરેન્ટ પરિવારો માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
કેમ મહત્વપૂર્ણ છે આ ફેરફાર?
આ નિર્ણય માત્ર એક કાનૂની સુધારો નથી, પરંતુ સમાજમાં મહિલાઓના સન્માન અને સમાન અધિકારની દિશામાં મોટું પગલું છે. ઘણા કેસોમાં માતા એકલી જ બાળકનું લાલન પાલન કરે છે. જન્મ પ્રમાણપત્રમાં માતાનું નામ ન હોવાને કારણે શાળા પ્રવેશ અને સરકારી લાભ મેળવવામાં અવરોધ આવતો હતો.
હવે આ બદલાવથી મહિલાઓને વધુ સશક્તિકરણ મળશે અને બાળકની ઓળખ વધુ સ્પષ્ટ અને સુરક્ષિત બનશે.
કોણને મળશે સીધી અસર?
આ નવા નિયમનો લાભ ખાસ કરીને નીચેની પરિસ્થિતિઓમાં રહેલા પરિવારોને મળશે.
સિંગલ માતા
તલાકશુદા મહિલાઓ
પતિથી અલગ રહેતી મહિલાઓ
વિશેષ કાનૂની પરિસ્થિતિમાં રહેલા બાળકો
આ પરિવારો માટે જન્મ નોંધણી પ્રક્રિયા હવે સરળ અને પારદર્શક બનશે.
જન્મ નોંધણી પ્રક્રિયામાં શું બદલાશે?
જન્મ નોંધણી કરતી વખતે હવે માતાનું નામ ફરજિયાત અથવા વૈકલ્પિક રૂપે દાખલ કરવાની સુવિધા મળશે. સ્થાનિક નગરપાલિકા અથવા ગ્રામ પંચાયત કચેરીમાં અરજી કરતી વખતે જરૂરી દસ્તાવેજ સાથે માતાનું નામ નોંધાવી શકાય છે.
ઓનલાઈન નોંધણી પોર્ટલમાં પણ જરૂરી ફેરફાર કરવામાં આવશે જેથી અરજી પ્રક્રિયા સરળ બને.
મહિલા સશક્તિકરણ તરફ એક મોટું પગલું
આ નિર્ણય મહિલાઓના અધિકાર અને સ્વતંત્ર ઓળખને માન્યતા આપે છે. સમાજમાં સમાનતાનો સંદેશ આપે છે કે માતા અને પિતા બંને બાળકની ઓળખ માટે સમાન રીતે મહત્વપૂર્ણ છે.
વિશેષજ્ઞો માને છે કે આવા સુધારા દ્વારા મહિલાઓમાં આત્મવિશ્વાસ વધશે અને કાનૂની પ્રક્રિયાઓ વધુ સરળ બનશે.
નાગરિકોએ શું ધ્યાનમાં રાખવું?
જન્મ નોંધણી સમયસર કરાવવી જરૂરી છે. જરૂરી દસ્તાવેજો અને ઓળખ પુરાવા તૈયાર રાખવા જોઈએ. જો કોઈ સમસ્યા આવે તો સ્થાનિક સત્તાધિકારી કચેરીમાં માર્ગદર્શન મેળવવું જરૂરી છે.
સરકાર દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી સત્તાવાર સૂચનાઓ અનુસાર જ કાર્યવાહી કરવી જોઈએ.
Conclusion
જન્મના દાખલામાં માતાનું નામ નોંધાવવાનો નિર્ણય ઐતિહાસિક અને પ્રગતિશીલ પગલું છે. આ ફેરફાર મહિલાઓને સશક્ત બનાવશે અને બાળકોની ઓળખને વધુ સુરક્ષિત બનાવશે. સમાન અધિકાર અને ન્યાયની દિશામાં આ એક મહત્વપૂર્ણ સુધારો છે, જે સમાજમાં સકારાત્મક પરિવર્તન લાવી શકે છે.
Disclaimer: નિયમોની અમલ પ્રક્રિયા અને વિગતો રાજ્ય મુજબ બદલાઈ શકે છે. વધુ માહિતી માટે સત્તાવાર જાહેરનામા અને સ્થાનિક કચેરીનો સંપર્ક કરવો જરૂરી છે.