સુરક્ષિત રોકાણની વાત આવે ત્યારે પોસ્ટ ઓફિસની યોજનાઓ આજે પણ લાખો લોકો માટે પ્રથમ પસંદગી બની રહે છે. ખાસ કરીને ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ જેવી યોજનાઓમાં ગેરંટી રિટર્ન અને સરકારી સુરક્ષા હોવાના કારણે વિશ્વાસ વધુ હોય છે. હાલમાં Post Office FD Scheme અંગે ચર્ચા ચાલી રહી છે કે જો કોઈ રોકાણકાર ₹3 લાખ જમા કરે તો તેને મેચ્યોરિટી પર લગભગ ₹4.14 લાખ મળી શકે છે. શું આ ગણતરી સાચી છે? કેટલા સમય માટે રોકાણ કરવું પડે? અને વ્યાજ કેવી રીતે ગણાય છે? અહીં સંપૂર્ણ વિગતવાર માહિતી આપવામાં આવી છે.
Post Office FD Scheme શું છે?
પોસ્ટ ઓફિસ ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ, જેને ટાઈમ ડિપોઝિટ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, એ એક સુરક્ષિત બચત યોજના છે. આ યોજના 1 વર્ષ, 2 વર્ષ, 3 વર્ષ અને 5 વર્ષના સમયગાળા માટે ઉપલબ્ધ છે. રોકાણકાર પોતાની જરૂરિયાત મુજબ સમયગાળો પસંદ કરી શકે છે.
આ યોજનામાં વ્યાજ દર સરકાર દ્વારા નક્કી થાય છે અને સમયાંતરે બદલાઈ શકે છે. વ્યાજ દર નિશ્ચિત હોય છે અને રોકાણ સમયગાળા દરમિયાન બદલાતો નથી.
₹3 લાખથી ₹4.14 લાખ કેવી રીતે?
આંકડા પ્રમાણે, જો કોઈ રોકાણકાર ₹3 લાખ 5 વર્ષ માટે રોકાણ કરે અને વ્યાજ દર સરેરાશ 7 ટકા આસપાસ હોય, તો ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજના આધારે મેચ્યોરિટી રકમ લગભગ ₹4 લાખથી વધુ થઈ શકે છે.
ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ એટલે કે વ્યાજ પર પણ વ્યાજ મળે છે. પોસ્ટ ઓફિસ FDમાં વ્યાજ સામાન્ય રીતે ત્રિમાસિક ગણતરીથી જમા થાય છે, જેના કારણે કુલ રિટર્ન વધી શકે છે.
ચોક્કસ ગણતરી માટે વ્યાજ દર અને સમયગાળો મહત્વપૂર્ણ છે. તેથી સત્તાવાર દર મુજબ ગણતરી કરવી જરૂરી છે.
વ્યાજ દર કેવી રીતે નક્કી થાય છે?
પોસ્ટ ઓફિસ FDના વ્યાજ દર કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા નક્કી થાય છે અને ત્રિમાસિક આધારે જાહેર થાય છે. બજાર પરિસ્થિતિ, મોંઘવારી અને અન્ય આર્થિક પરિબળો તેના પર અસર કરે છે.
એકવાર FD ખોલ્યા પછી તે સમયગાળા માટે વ્યાજ દર સ્થિર રહે છે, ભલે આગળ દરોમાં ફેરફાર થાય.
ટેક્સ લાભ શું છે?
5 વર્ષના સમયગાળા માટેની પોસ્ટ ઓફિસ FDમાં આવકવેરા અધિનિયમની કલમ 80C હેઠળ ટેક્સ લાભ મળી શકે છે. એટલે કે રોકાણ કરેલી રકમ પર ચોક્કસ મર્યાદા સુધી ટેક્સ છૂટ મળી શકે છે.
પરંતુ વ્યાજ આવક ટેક્સપાત્ર હોઈ શકે છે. રોકાણ કરતા પહેલા ટેક્સ નિયમો સમજવા જરૂરી છે.
સુરક્ષા અને વિશ્વસનીયતા
પોસ્ટ ઓફિસ FD સરકારી યોજના હોવાથી મૂડી સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત ગણાય છે. શેરબજાર અથવા મ્યુચ્યુઅલ ફંડ જેવી જોખમવાળી યોજનાઓની તુલનામાં આ ઓછી જોખમવાળી યોજના છે.
લાંબા ગાળે સ્થિર અને ગેરંટી રિટર્ન ઇચ્છતા લોકો માટે આ સારો વિકલ્પ બની શકે છે.
ખાતું કેવી રીતે ખોલવું?
પોસ્ટ ઓફિસ FD ખાતું નજીકની પોસ્ટ ઓફિસમાં જઈ ખોલી શકાય છે. ઓળખ પુરાવો, સરનામા પુરાવો અને PAN જેવી વિગતો જરૂરી હોય છે.
કેટલાક સ્થળોએ ઓનલાઇન સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ હોઈ શકે છે. રોકાણકારો એકલ અથવા સંયુક્ત ખાતું ખોલી શકે છે.
મેચ્યોરિટી પહેલા પૈસા ઉપાડવા?
સમયગાળા પહેલા FD તોડવા માટે નિયમો લાગુ પડે છે. સામાન્ય રીતે સમયગાળા પૂર્ણ પહેલા ઉપાડવા પર દંડ અથવા ઓછું વ્યાજ મળે છે.
તેથી રોકાણ કરતા પહેલા સમયગાળો અને જરૂરિયાત સારી રીતે વિચારવી જરૂરી છે.
શું આ યોગ્ય રોકાણ છે?
જો તમે સુરક્ષિત અને નિશ્ચિત રિટર્ન ઇચ્છતા હો, તો Post Office FD Scheme એક સારો વિકલ્પ બની શકે છે. ખાસ કરીને નિવૃત્ત લોકો અને જોખમ ટાળવા માંગતા રોકાણકારો માટે આ યોજના ઉપયોગી છે.
પરંતુ મોંઘવારી અને લાંબા ગાળાની આવક લક્ષ્ય ધ્યાનમાં રાખીને રોકાણનો નિર્ણય લેવો યોગ્ય છે.
Conclusion
₹3 લાખનું પોસ્ટ ઓફિસ FDમાં રોકાણ 5 વર્ષ માટે કરવાથી ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજના આધારે લગભગ ₹4.14 લાખ સુધીની મેચ્યોરિટી રકમ મળી શકે છે, જો વ્યાજ દર અનુકૂળ હોય. સુરક્ષા, ટેક્સ લાભ અને ગેરંટી રિટર્નને કારણે આ યોજના લોકપ્રિય છે. રોકાણ કરતા પહેલા સત્તાવાર વ્યાજ દર અને નિયમો ચોક્કસ તપાસવા જરૂરી છે.
Disclaimer: આ લેખ સામાન્ય માહિતી માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. પોસ્ટ ઓફિસ FDના અંતિમ વ્યાજ દર અને નિયમો માટે સત્તાવાર જાહેરાત તપાસવી જરૂરી છે.
