છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સોશિયલ મીડિયા અને વોટ્સએપ પર એક સંદેશ ઝડપથી વાયરલ થઈ રહ્યો છે કે ₹500ની નોટ અંગે RBIએ નવો નિયમ જાહેર કર્યો છે અને કેટલીક નોટો રદ્દ થઈ શકે છે. ઘણા લોકોમાં ચિંતા છે કે શું ખિસ્સામાં રહેલી ₹500ની નોટ હવે અમાન્ય બની જશે? શું ફરી નોટબંધી જેવી પરિસ્થિતિ આવી રહી છે? અહીં RBIના નિયમો અને હકીકત પર આધારિત સંપૂર્ણ માહિતી આપવામાં આવી છે.
₹500ની નોટ અંગે શું વાયરલ થઈ રહ્યું છે?
સોશિયલ મીડિયા પર દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે ચોક્કસ સીરિઝની ₹500ની નોટો હવે બંધ કરવામાં આવશે અથવા બજારમાંથી હટાવવામાં આવશે. કેટલાક મેસેજમાં એવું પણ કહેવામાં આવે છે કે બેંક આ નોટ સ્વીકારશે નહીં.
આવા મેસેજ ઝડપથી ફેલાય છે અને લોકોમાં ગેરસમજ ઊભી કરે છે. પરંતુ કોઈપણ નિર્ણય માટે સત્તાવાર RBI જાહેરાત જ માન્ય ગણાય છે.
RBIના નિયમો શું કહે છે?
Reserve Bank of India દ્વારા ચલણમાં રહેલી ₹500ની નોટો સંપૂર્ણપણે કાયદેસર ચલણ તરીકે માન્ય છે, જ્યાં સુધી RBI સત્તાવાર રીતે કોઈ નવી સૂચના જાહેર ન કરે. હાલમાં બજારમાં ચાલતી મહાત્મા ગાંધી નવી શ્રેણીની ₹500ની નોટો માન્ય છે.
RBI સમયાંતરે નોટોની ગુણવત્તા અને સુરક્ષા ફીચર્સ અંગે માર્ગદર્શિકા આપે છે, પરંતુ સામાન્ય રીતે નોટો એકાએક અમાન્ય કરવામાં આવતી નથી.
ક્યારે નોટ અમાન્ય બને છે?
નોટ ત્યારે અમાન્ય બને છે જ્યારે RBI અથવા સરકાર સત્તાવાર રીતે જાહેરાત કરે. ઉદાહરણ તરીકે, 2016માં ₹500 અને ₹1000ની જૂની નોટો અંગે સત્તાવાર નોટિફિકેશન જાહેર થયું હતું.
હાલમાં ₹500ની નોટ અંગે કોઈ એવી સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી કે તે રદ્દ થશે.
ફેક નોટ અને ખરાબ હાલતની નોટનો મુદ્દો
ઘણા લોકોમાં ગેરસમજ ફેક નોટ અથવા કાપેલી-ફાટેલી નોટને લઈને પણ થાય છે. જો નોટ ખરાબ હાલતમાં હોય, તો બેંકમાં જઈ બદલી શકાય છે. RBIએ ડેમેજ થયેલી નોટ બદલવાની સ્પષ્ટ માર્ગદર્શિકા આપી છે.
ફેક નોટ અંગે સાવચેત રહેવું જરૂરી છે. શંકાસ્પદ નોટ મળે તો તરત બેંકમાં જાણ કરવી જોઈએ.
શું ખિસ્સામાં રહેલી ₹500ની નોટ સુરક્ષિત છે?
હાલની પરિસ્થિતિમાં, સામાન્ય ચલણમાં રહેલી ₹500ની નોટ સંપૂર્ણપણે માન્ય છે. કોઈ સીરિઝ અથવા વર્ષના આધારે નોટ રદ્દ કરવાની સત્તાવાર જાહેરાત નથી.
આથી ખિસ્સામાં રહેલી ₹500ની નોટ અંગે ગભરાવાની જરૂર નથી, જ્યાં સુધી RBI દ્વારા સત્તાવાર સૂચના બહાર ન આવે.
ગેરસમજ કેમ ફેલાય છે?
નાણાકીય મુદ્દાઓ લોકોમાં ઝડપથી ચિંતા ફેલાવે છે. નોટબંધીના ભૂતકાળના અનુભવને કારણે લોકો કોઈપણ ચલણ સંબંધિત સમાચારને ગંભીરતાથી લે છે. પરંતુ સત્તાવાર જાહેરાત વગર વાયરલ મેસેજ પર વિશ્વાસ કરવો યોગ્ય નથી.
RBIની સત્તાવાર માહિતી કેવી રીતે ચકાસવી?
ચલણ સંબંધિત કોઈપણ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય RBIની સત્તાવાર વેબસાઇટ અને વિશ્વસનીય સમાચાર માધ્યમ દ્વારા જાહેર થાય છે. બેંક અથવા ATM નોટ સ્વીકારવાનું બંધ કરે તેવો કોઈ ફેરફાર હોય, તો તેની પણ સત્તાવાર જાણ કરવામાં આવે છે.
અપ્રમાણિત સોશિયલ મીડિયા મેસેજ પર આધાર રાખવો જોખમી બની શકે છે.
જો ભવિષ્યમાં કોઈ ફેરફાર થાય તો શું કરવું?
જો ક્યારેય ₹500ની નોટ અંગે સત્તાવાર ફેરફાર જાહેર થાય, તો RBI સામાન્ય રીતે નોટ બદલી લેવા માટે સમયમર્યાદા આપે છે. બેંકોમાં જઈ નોટ બદલવાની સુવિધા ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે છે.
આથી ગભરાવાની જરૂર નથી. સત્તાવાર માર્ગદર્શિકા અનુસાર કાર્યવાહી કરવી જોઈએ.
Conclusion
હાલમાં ₹500ની નોટ અંગે RBI દ્વારા કોઈ નવો નિયમ જાહેર કરવામાં આવ્યો નથી કે જે મુજબ નોટ રદ્દ થશે. ખિસ્સામાં રહેલી ₹500ની નોટ માન્ય છે અને ચલણમાં ચાલે છે. કોઈપણ વાયરલ મેસેજ પર વિશ્વાસ કરતા પહેલા સત્તાવાર માહિતી ચકાસવી જરૂરી છે.
Disclaimer: આ લેખ સામાન્ય માહિતી માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. ચલણ સંબંધિત અંતિમ અને સત્તાવાર માહિતી માટે RBIની સત્તાવાર જાહેરાત તપાસવી જરૂરી છે.