છેલ્લા થોડા દિવસોથી સોશિયલ મીડિયા, વોટ્સએપ ગ્રુપ અને યુટ્યુબ વિડિયોમાં એક જ દાવો ઝડપથી વાયરલ થઈ રહ્યો છે કે ઈ-શ્રમ કાર્ડ ધરાવતા કામદારોને આ મહિને ₹9000 સીધા બેંક ખાતામાં જમા થશે. આ સમાચારને કારણે લાખો અસંગઠિત ક્ષેત્રના મજૂરોમાં આશા અને ઉત્સુકતા બંને વધ્યા છે. ઘણા લોકો પોતાના ખાતામાં રકમ આવી છે કે નહીં તે જાણવા આતુર છે. પરંતુ શું ખરેખર દરેક ઈ-શ્રમ કાર્ડધારકને ₹9000 મળશે? આ દાવા પાછળનું સત્ય શું છે? અને E-Shram Payment Status List કેવી રીતે ચેક કરવી? અહીં વિગતવાર સમજૂતી આપવામાં આવી છે.
ઈ-શ્રમ યોજના શું છે અને તેનો હેતુ શું છે?
ઈ-શ્રમ યોજના ભારત સરકારના Ministry of Labour and Employment દ્વારા શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ યોજના ખાસ કરીને અસંગઠિત ક્ષેત્રમાં કામ કરતા મજૂરોને એક રાષ્ટ્રીય ડેટાબેઝમાં નોંધણી કરવા માટે બનાવવામાં આવી છે. દેશમાં કરોડો લોકો એવા છે જે દૈનિક મજૂરી, ઘરેલું કામ, કૃષિ મજૂરી, રિક્ષા ચલાવવું, કન્સ્ટ્રક્શન કામ અથવા નાના વ્યવસાયમાં સંકળાયેલા છે. આવા કામદારો માટે સુરક્ષા જાળ ઉભી કરવાનું આ યોજનાનું મુખ્ય લક્ષ્ય છે.
ઈ-શ્રમ પોર્ટલ પર નોંધણી કર્યા બાદ કામદારને 12 અંકનો યુનિક UAN નંબર આપવામાં આવે છે. આ નંબર દ્વારા ભવિષ્યમાં વિવિધ સરકારી સહાય, ઇન્સ્યોરન્સ લાભ અને ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર યોજનાઓનો લાભ સીધો બેંક ખાતામાં મળી શકે છે. આ યોજના લાંબા ગાળાના સામાજિક સુરક્ષા માળખાને મજબૂત બનાવવા માટે રચાઈ છે.
₹9000 પેમેન્ટ અંગેનું વાયરલ દાવું
તાજેતરમાં ઘણા મેસેજોમાં એવો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે કેન્દ્ર સરકાર દરેક ઈ-શ્રમ કાર્ડધારકને ₹9000ની એકમૂશ્ત સહાય આપશે. પરંતુ અત્યાર સુધી Government of India અથવા Ministry of Labour and Employment તરફથી આવી કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત બહાર પડી નથી. એટલે કે રાષ્ટ્રીય સ્તરે દરેક લાભાર્થીને ₹9000 મળશે તેવો દાવો સત્તાવાર રીતે માન્ય નથી.
કેટલાક રાજ્યોમાં રાજ્ય સરકારો દ્વારા વિશેષ પરિસ્થિતિઓમાં અલગ સહાય પેકેજ જાહેર કરવામાં આવે છે. આવી સહાય રાજ્યવાર હોઈ શકે છે અને તેની પાત્રતા, રકમ અને સમયમર્યાદા અલગ હોઈ શકે છે. તેથી કોઈ એક વાયરલ મેસેજને આધારે સર્વત્ર લાગુ પડતું નિર્ણય માનવું યોગ્ય નથી.
આ પ્રકારની અપ્રમાણિત માહિતીથી ગેરસમજ ફેલાઈ શકે છે. કામદારો માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે તેઓ ફક્ત સત્તાવાર પોર્ટલ અને સરકારી સૂચનાઓ પર જ વિશ્વાસ રાખે.
E-Shram Payment Status List કેવી રીતે ચેક કરવી?
જો તમને તમારા ઈ-શ્રમ કાર્ડ સાથે જોડાયેલ કોઈ પેમેન્ટ અંગે જાણવું હોય, તો નીચે દર્શાવેલી પ્રક્રિયા અનુસરો.
સૌપ્રથમ સત્તાવાર ઈ-શ્રમ પોર્ટલ પર જાઓ.
ત્યાં તમારા UAN નંબર અથવા આધાર નંબર દાખલ કરો.
મોબાઈલ નંબર પર મળેલ OTP દ્વારા વેરિફિકેશન પૂર્ણ કરો.
લોગિન થયા બાદ પેમેન્ટ અથવા લાભ સંબંધિત વિગતો તપાસો.
જો કોઈ રકમ જમા થઈ હોય તો તે Direct Benefit Transfer દ્વારા સીધી બેંક ખાતામાં જમા થાય છે. ખાતરી કરવા માટે તમારી બેંક પાસબુક અપડેટ કરાવો અથવા મોબાઈલ બેંકિંગ એપમાં ટ્રાન્ઝેક્શન હિસ્ટરી ચેક કરો.
જો સ્ટેટસમાં કોઈ પેમેન્ટ દેખાતું ન હોય, તો તેનો અર્થ એ નથી કે તમે પાત્ર નથી. ક્યારેક યોજનાઓ રાજ્ય આધારિત હોય છે અથવા પ્રક્રિયા સમય લઈ શકે છે.
કોણ ઈ-શ્રમ યોજના માટે પાત્ર છે?
ઈ-શ્રમ કાર્ડ માટે નોંધણી કરવા માટે વ્યક્તિ અસંગઠિત ક્ષેત્રમાં કામ કરતી હોવી જોઈએ. વય 16 થી 59 વર્ષ વચ્ચે હોવી જોઈએ. EPFO અથવા ESICનો સક્રિય સભ્ય ન હોવો જોઈએ. આધાર કાર્ડ અને બેંક ખાતું સક્રિય અને લિંક થયેલું હોવું જરૂરી છે.
યોજનાના લાભો અલગ અલગ સમયમાં અને અલગ શરતો હેઠળ આપવામાં આવી શકે છે. તેથી દરેક પેમેન્ટ અથવા સહાય માટે પાત્રતા માપદંડ અલગ હોઈ શકે છે.
ભવિષ્યમાં શું અપેક્ષા રાખી શકાય?
ઈ-શ્રમ ડેટાબેઝ સરકાર માટે એક મહત્વપૂર્ણ સાધન બની રહ્યું છે. આ ડેટાબેઝના આધારે ભવિષ્યમાં આપત્તિ રાહત, આરોગ્ય સહાય, ઇન્સ્યોરન્સ કવર અથવા સીધી નાણાકીય સહાય જેવી યોજનાઓ વધુ ઝડપથી અને પારદર્શક રીતે અમલમાં મૂકી શકાય છે.
વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે ઈ-શ્રમ કાર્ડ દ્વારા અસંગઠિત ક્ષેત્રના મજૂરોને લાંબા ગાળે વધુ સુવિધાઓ મળી શકે છે. પરંતુ દરેક નવી સહાય અંગે સત્તાવાર જાહેરાતની રાહ જોવી જરૂરી છે. સોશિયલ મીડિયા પર ફેલાતા મેસેજો હંમેશા સત્ય ન હોય શકે.
ગેરમાર્ગે દોરતી માહિતીથી કેવી રીતે બચવું?
આજકાલ ફેક મેસેજ અને ક્લિકબેઇટ હેડલાઇન ખૂબ ઝડપથી ફેલાય છે. કોઈ પણ રકમ અંગે વિશ્વાસ કરતા પહેલાં સત્તાવાર પોર્ટલ પર તપાસ કરો. જો જરૂરી હોય તો નજીકના કોમન સર્વિસ સેન્ટર અથવા શ્રમ વિભાગમાં સંપર્ક કરો. ક્યારેય પણ અજાણ્યા લિંક પર ક્લિક ન કરો અથવા વ્યક્તિગત માહિતી શેર ન કરો.
ઈ-શ્રમ કાર્ડનો મુખ્ય હેતુ કામદારોને ઓળખ અને સુરક્ષા આપવાનો છે. સમયાંતરે સરકાર દ્વારા વિવિધ યોજનાઓ જાહેર થઈ શકે છે, પરંતુ દરેક દાવાને ચકાસવું અનિવાર્ય છે.
Conclusion
ઈ-શ્રમ કાર્ડધારકોને ₹9000 મળશે તેવી ચર્ચા હાલમાં વાયરલ છે, પરંતુ સત્તાવાર પુષ્ટિ વિના આ દાવાને સાચું માનવું યોગ્ય નથી. પેમેન્ટ સ્ટેટસ ચેક કરવા માટે હંમેશા સત્તાવાર પોર્ટલનો જ ઉપયોગ કરો અને તમારા બેંક ખાતાની એન્ટ્રી તપાસો. સાચી અને પ્રમાણિત માહિતી પર આધારિત નિર્ણય લેવું જ સૌથી સુરક્ષિત રસ્તો છે.
Disclaimer: આ લેખ માહિતી માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. કોઈપણ નાણાકીય સહાય અંગે અંતિમ નિર્ણય લેવા પહેલાં સત્તાવાર સરકારી જાહેરાત તપાસવી જરૂરી છે.