Bank Fraud Refund: ડિજિટલ બેંકિંગ વધતા સાથે OTP આધારિત સાયબર છેતરપિંડીના કેસોમાં પણ વધારો થયો છે. આવી સ્થિતિમાં Reserve Bank of India એ બેંક ગ્રાહકો માટે મોટી રાહત આપતા નવા નિયમો જાહેર કર્યા છે. નવા નિયમો મુજબ જો સાયબર ફ્રોડ થાય તો ચોક્કસ શરતો હેઠળ ગ્રાહકોને ₹25,000 સુધીનું વળતર મળવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.
OTP ભૂલથી શેર થયો તો શું થશે
ઘણા કિસ્સામાં ગ્રાહક અજાણતા OTP શેર કરી દે છે અને ખાતામાંથી પૈસા ઉપસી જાય છે. RBIના નવા નિયમો અનુસાર જો ગ્રાહક સમયસર ફ્રોડની જાણ કરે છે અને બેંકની તપાસમાં સ્પષ્ટ થાય કે સિસ્ટમિક ખામી અથવા સુરક્ષા બેદરકારી છે, તો ગ્રાહકને સંપૂર્ણ નુકસાન સહન કરવું નહીં પડે. આવી સ્થિતિમાં વળતર મળવાની શક્યતા રહે છે.
₹25,000 સુધીનું વળતર કોને મળશે
આ નિયમોનો લાભ સામાન્ય બેંક ખાતાધારકો, ડેબિટ કાર્ડ અને ઓનલાઈન ટ્રાન્ઝેક્શન વાપરતા ગ્રાહકોને મળશે. જો ફ્રોડની જાણ નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં કરવામાં આવે અને ગ્રાહક તરફથી ગંભીર બેદરકારી સાબિત ન થાય, તો RBIના માર્ગદર્શિકા મુજબ ₹25,000 સુધીનું વળતર આપવામાં આવી શકે છે.
ફ્રોડ થયા બાદ તરત શું કરવું
જેમજ સાયબર ફ્રોડની શંકા થાય, તરત બેંકને જાણ કરવી સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે. જેટલી ઝડપથી ફરિયાદ થાય તેટલી વળતર મળવાની સંભાવના વધે છે. બેંક ફરિયાદ નોંધ્યા બાદ ટ્રાન્ઝેક્શન રોકવા અને તપાસ શરૂ કરવાની ફરજ પાડવામાં આવી છે.
બેંકોની જવાબદારી વધી
RBIના આ નિર્ણયથી બેંકો પર પણ જવાબદારી વધી છે. હવે બેંકોને મજબૂત સાયબર સુરક્ષા વ્યવસ્થા રાખવી, ગ્રાહકોને એલર્ટ મોકલવા અને ફરિયાદોનો ઝડપી ઉકેલ લાવવો ફરજિયાત બન્યું છે. મોડું પગલું ભરનાર બેંકો સામે દંડાત્મક કાર્યવાહી પણ થઈ શકે છે.
ગ્રાહકોને શું સાવચેતી રાખવી જોઈએ
ભલે RBI વળતર આપે, પરંતુ ગ્રાહકોએ OTP, PIN અને પાસવર્ડ ક્યારેય કોઈ સાથે શેર ન કરવો જોઈએ. અજાણ્યા કોલ, લિંક્સ અથવા મેસેજથી દૂર રહેવું જરૂરી છે. બેંક ક્યારેય OTP માંગતી નથી, આ વાત યાદ રાખવી ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે.
સામાન્ય લોકો માટે કેમ મહત્વપૂર્ણ છે
આ નવા નિયમો લાખો બેંક ગ્રાહકો માટે મોટી રાહત છે. ડિજિટલ ચુકવણીનો વિશ્વાસ વધશે અને લોકો નિર્ભયતાથી ઓનલાઈન ટ્રાન્ઝેક્શન કરી શકશે. ખાસ કરીને વડીલો અને નવા યુઝર્સ માટે આ સુરક્ષા મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે.
Conclusion: RBIના નવા સાયબર છેતરપિંડી નિયમો ગ્રાહકોના હિતમાં મોટું પગલું છે. OTP ભૂલથી શેર થઈ જાય તો પણ હવે સંપૂર્ણ નુકસાન સહન કરવું પડશે નહીં. સમયસર ફરિયાદ અને સતર્કતા સાથે ₹25,000 સુધીનું વળતર મેળવવાની તક ઉપલબ્ધ છે.
Disclaimer: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી સામાન્ય RBI માર્ગદર્શિકા અને જાહેર અપડેટ્સ પર આધારિત છે. વળતર મળવાની પાત્રતા, રકમ અને શરતો બેંક, કેસ અને સમયમર્યાદા મુજબ બદલાઈ શકે છે. ચોક્કસ માહિતી માટે હંમેશા તમારી બેંક અથવા RBIની અધિકૃત સૂચનાઓ તપાસવી જરૂરી છે.
